Szukaj w tytułach i treści opublikowanych tekstów.
Autor
Błękit na dawnych obrazach pochodził z jednego kamieniołomu w Afganistanie. Z kilograma lapisu zostawało czterdzieści gramów farby, dlatego ultramaryna kosztowała więcej niż złoto i tylko nieliczni malarze mogli jej używać rozrzutnie.
Kompas nie celuje w biegun. Igła ustawia się wzdłuż pola magnetycznego w danym miejscu, dlatego północ na kompasie różni się od północy na mapie, biegun magnetyczny wędruje, a lotniska muszą zmieniać numery pasów.
Żelazo w piecu dymarskim nigdy nie było płynne. Z pieca wychodziła porowata bryła z żużlem, którą trzeba było wykuć. W Górach Świętokrzyskich stało ponad pół miliona takich pieców.
Kraquelura, czyli siatka pęknięć na starym obrazie, bierze się stąd, że farba olejna kurczy się przez stulecia. Model fizyczny pokazuje, że odstępy między rysami zależą głównie od grubości warstwy farby i gruntu.
Pergamin nie jest papierem ani wyprawioną skórą: rozpinano go mokrego na ramie i suszono pod napięciem. Ten zabieg wyjaśnia, dlaczego kartki falują w bibliotece i dlaczego legenda o pergaminie z płodów cieląt nie wytrzymała badania białek.
Prześwit porcelany nie bierze się ze szkliwa. Chińscy garncarze pracowali na skale, która w piecu topi się w szkło, a Europejczycy odtwarzali ten przepis przez półtora wieku.
Pompa ssąca podnosi wodę tylko do około dziesięciu metrów, niezależnie od mocy silnika czy ramienia. Ten limit, zauważony przez Galileusza, doprowadził do odkrycia ciśnienia atmosferycznego.
Z ponad tysiąca portretów mumiowych z rzymskiego Egiptu większość namalowano na cienkich deskach. Badania drewna pokazują, że dominuje lipa, drzewo z Europy, którego w Egipcie nie ma. Skąd brano materiał i dlaczego właśnie ten gatunek?
Biblioteka Kongresu USA pyta, dlaczego papier sprzed pięciuset lat bywa w lepszym stanie niż ten sprzed pięćdziesięciu. Odpowiedź tkwi w recepturze: długich włóknach ze szmat, kleju zwierzęcym i wapniu, których zabrakło, gdy papier zaczęto robić z drewna.
Szklany ul w laternie to soczewka złożona z pierścieni, nie z jednej bryły. Fresnel wyciął zbędną grubość, żeby zebrać światło, które uciekało w niebo. Zasięg latarni i tak kończy się na horyzoncie.
