Ciekawostki
Dlaczego po deszczu pachnie ziemią? Skąd bierze się ten zapach
Zapach mokrej ziemi wiąże się z olejkami roślinnymi i geosminą. Krople mogą pomagać unosić te substancje, ale ostra woń ozonu przy burzy to osobne zjawisko.
Kultura i sztuka
Ściany Pompejów: ogłoszenie wyborcze, żart i rachunek za chleb
Malowane ogłoszenia i wydrapane żarty to różne rodzaje pisma. Pompejańskie ściany zachowały nazwiska kandydatów, słowa o gladiatorach, pozdrowienia i rachunki za chleb.
Nauka i technika
Mechanizm z Antykithiry: kalkulator, który znał rytm Księżyca
Greccy konstruktorzy zapisali cykle astronomiczne w przekładniach z brązu. Mechanizm obliczał ruchy Słońca i Księżyca oraz terminy zaćmień; inskrypcje opisują też planety.
Historia
Zaproszenie na urodziny i skarpetki. Co Rzymianie pisali na deszczułkach z Vindolandy
Cienkie drewniane deszczułki z Vindolandy zachowały rzymskie zaproszenie na urodziny, list o skarpetkach i sprawy kupców. Tak wygląda codzienność zapisana atramentem.
Geografia
Pustynia nad oceanem: dlaczego w Atakamie prawie nie pada
Atakama leży przy Pacyfiku, a jej wnętrze jest skrajnie suche. Zimna woda, układ wiatrów i góry sprawiają, że para wodna rzadko zamienia się tam w deszcz.
Przyroda
Grzyb na pniu jest bliżej spokrewniony z tobą niż z drzewem
Grzyb na pniu wygląda jak część drzewa, a jest bliżej spokrewniony z nami niż z rośliną, na której rośnie. Opowieść o wspólnym przodku, tylnej wici i o tym, czego o pokrewieństwie nie mówi wygląd.
Kultura i sztuka
Purpura tyryjska: barwnik ze ślimaków, który stał się barwą władzy
Purpura tyryjska powstawała z substancji obecnych w gruczołach morskich ślimaków. Kosztowny barwnik stał się symbolem pozycji, a jego użycie regulowano prawem.
Historia
Skrzynka Warda: szklane pudło, w którym rośliny przepłynęły ocean bez podlewania
W szklanej skrzynce Warda rośliny potrafiły przetrwać oceaniczny rejs bez podlewania. Pojemnik zmienił handel roślinami, ale ułatwiał też przewożenie chorób i obcych gatunków.
Ciekawostki
Dlaczego niebo jest niebieskie, a nie fioletowe
Fiolet rozprasza się w powietrzu mocniej niż błękit, więc niebo powinno być fioletowe. Żeby wyjaśnić, dlaczego jest niebieskie, trzeba połączyć widmo Słońca, drogę światła przez atmosferę i sposób, w jaki oko sumuje barwy.
Przyroda
Muchołówka reaguje na impulsy. Dlaczego nie zamyka się po każdym dotknięciu?
Muchołówka nie liczy mechanicznie dotknięć. Jej pułapka reaguje na impulsy elektryczne, a te uruchamiają ruch liścia i późniejsze etapy trawienia.